|
Hemodializa
Nie ma bezwzględnych przeciwwskazań do tej techniki leczenia, ale zazwyczaj kwalifikuje się do niej większe dzieci (powyżej 20 kg masy ciała). Dobrze jest także, aby miejsce zamieszkania przyszłego pacjenta nie było bardzo odległe od ośrodka dializ (są to zabiegi wykonywane najczęściej trzy razy w tygodniu, a zatem czas i koszty ewentualnego transportu do ośrodka i z powrotem do domu mogą stanowić duży problem). Mniejsze dzieci ze względu na większe kłopoty z wytworzeniem sprawnego dostępu naczyniowego i niewielką pojemność układu krążenia są naturalnymi kandydatami do dializy otrzewnowej.
Jeżeli u danego pacjenta zdecydowano o przewlekłej hemodializoterapii, to w okresie przeddializacyjnym należy pamiętać o ochronie naczyń ręki, na której będzie założona przetoka tętniczożylna (dostęp naczyniowy) - nie wolno pobierać z nich krwi oraz dokonywać wstrzyknięć (7).
Moment założenia przetoki (wykonania zabiegu operacyjnego) zależy od prowadzącego nefrologa. Decyzja podejmowana jest najczęściej w oparciu o stężenie kreatyniny w surowicy krwi (im młodsze dziecko, tym niższe wartości kreatyniny predestynują do założenia przetoki tętniczożylnej) i powinna poprzedzać moment rozpoczęcia terapii nerkozastępczej o kilka miesięcy. Przyczyną takiej taktyki postępowania jest fakt, że przetoka będzie nadawała się do użycia dopiero w cią-gu kilku tygodni od zabiegu (przeważnie po 4-6 tygodniach, w ciągu których część żylna przetoki ulegnie arterializacji). W przypadku nagłej konieczności rozpoczęcia leczenia hemodializą (czynność nerek może pogorszyć się gwałtownie pod wpływem jakiegoś czynnika traumatycznego, którego nie można przewidzieć) lepiej jest dysponować przygotowanym wcześniej dostępem naczyniowym. W przeciwnym razie konieczne jest skorzystanie z innych doraźnych dostępów naczyniowych (takich jak cewnik dwukanałowy zakładany interwencyjnie do dużych żył na szyi lub udzie), narażających pacjenta na poddawanie dodatkowym zabiegom oraz traumatyzującym dodatkowe naczynia. (7).
Zasady postępowania z przetoką tętniczo-żylną (7)
Czas od operacyjnego założenia przetoki do usunięcia
szwów pacjent powinien spędzić w szpitalu (ochrona przed czynnikami traumatycznymi mogącymi zatrzymać przepływ krwi przez zespolenie, przeszkolenie rodziców i pacjenta co do ochrony i pielęgnacji przetoki). Ponieważ u dzieci naczynia są mniejsze (o małym przekroju), to czas od usunięcia szwów do rozpoczęcia nakłuwania powinno się wykorzystać na intensywne ćwiczenia, które wzmocnią przetokę. Ćwiczenia polegają na tym, że na przedramieniu wywołuje się zastój żylny (założenie opaski uciskowej na ramieniu), a następnie poleca pacjentowi zaciskanie dłoni (ewentualnie z piłeczką) w pięść. Przed ćwiczeniami przedramię powinno być moczone w ciepłej wodzie. Dzięki takim ćwiczeniom żyła szybciej się poszerza, staje się bardziej elastyczna oraz zdatna do nakłuwania. Należy także przestrzegać zasady, że na ręce z przetoką nie wolno zakładać opatrunków uciskowych, mierzyć na niej ciśnienia tętniczego, pobierać krwi czy wykonywać zastrzyków dożylnych (przetoka służy tylko i wyłącznie do prowadzenia hemodializy) (7).
Dializa otrzewnowa
Naturalnymi kandydatami do dializy otrzewnowej są małe dzieci (u nich dializa otrzewnowa ze względu na dużą powierzchnię błony otrzewnowej w stosunku do powierzchni ciała jest bardzo skuteczna). Technika ta jest również wskazana u starszych dzieci, które mają daleko do ośrodka hemodializy, prowadzą aktywny tryb życia (uczą się w szkole). Podkreślić jednak należy, że z uwagi na gorsze możliwości usuwania wody jest to technika bardziej przydatna dla pacjentów z zachowaną resztkową czynnością nerek. Od pacjentów i/lub rodziców wymagana jest także duża dyscyplina i rygorystyczne przestrzeganie zasad higieny (zagrożenie powikłaniami typu zakażenie ujścia cewnika czy zapalenie otrzewnej). Cewnik do jamy otrzewnowej powinno się (o ile to możliwe), podobnie jak przetokę tętniczo-żylną, założyć w sposób planowy. Rozpoczęcie dializy otrzewnowej jest wtedy bardziej spokojne (po prostu otwiera się cewnik i zaczyna z niego korzystać) (2, 8).
|
|
