|
Objawy kliniczne
Objawy kliniczne towarzyszące wysokim i niskim stężeniom wybranych jonów przedstawiono w tabeli 2.
Tabela 2.
Objawy kliniczne zaburzeń jonowych obserwowanych w trakcie hemodializy.
| Jon: potas |
hiperkaliemia K+ > 6,6 mmol/l | hipokaliemia K+ < 2,9 mmol/l
|
dializa z użyciem koncentratu K-0,
żywice jonowymienne
|
- zwolnienie akcji serca
- niemiarowość
- mrowienie w okolicy ust
- metaliczny smak w ustach
- spadek siły mięśni
- mrowienie kończyn
- apatia
- splątanie
| - tachykardia
- skurcze dodatkowe serca, deficyt tętna
- znaczące osłabienie siły mięśni
- zaparcia, porażenie pęcherza
- parestezje
- nadpobudliwość
- brak koncentracji
- senność
|
dializa z koncentratem K-3, K2
zbyt krótka dializa,
nieprzestrzeganie diety,
stosowanie niektórych leków
|
| Jon: wapń |
hiperkalcemia Ca++ > 2,7 mmol/l | hipokalcemia C++ < 2,0 mmol/l
|
dializa z użyciem koncentratu niskowapniowego,
ograniczenie podaży aktywnych meabolitów wit. D3
|
- brak apetytu, nudności, wymioty
- gorzki, metaliczny smak w ustach,
- niemiarowość akcji serca, skurcze powiek
- przelotne porażenie mięśni twarzy
- osłabienie siły mięśni
- bóle głowy, senność
- zaburzenia orientacji
- nadciśnienie
| - objawy tężyczki utajonej lub jawnej
- równoważniki objawów tężyczkowych:
- częstoskurcz, skurcz krtani (bezgłos), skurcze łydek, mięśni palców, skurcz naczyń mózgowych, migreny, napady bólu głowy
- drgawki
|
dializa na koncentratach wysokowapniowych,
duża ilość wapnia w diecie,
przedawkowanie witaminy D3
lub aktywnych metabolitów witaminy D3
|
| Jon: sód |
hipernatremia Na + > 148 mmol/l | hiponatremia Na + < 120 mmol/I
|
dializa o niskim stężeniu sodu,
niewłaściwe dopasowanie profilu sodowego HD
|
- znaczne pragnienie
- zwiększona pobudliwość mięśni
- zwiększone napięcie mięśniowe
- gorączka
- zaburzenie orientacji
- spadek ciśnienia krwi
- czasami drgawki
- niejednokrotnie objawy odwodnienia
| - bóle głowy, nudności, wymioty (obrzęk komórek OUN)
- osłabienie, wyczerpanie
- brak apetytu
- niejednokrotnie objawy przewodnienia z objawami niewydolności krążenia
- obrzęki
|
zwiększona podaż soli w diecie,
niewłaściwe dopasowanie stężenia sodu w dializacie
|
| pH krwi HCO3- |
kwasica metaboliczna
HCO3- <15 mEq/l, pH < 7,2 | alkaloza metaboliczna
HCO3- > 24 mEq/l, pH < 7,35
|
zbyt duże stężenie wodorowęglanów
w płynie dializacyjnym (HCO3- > 25 mEq /l),
przedawkowanie leków alkalizujących
|
- objawy niedotlenienia OUN
- wielki oddech kwasiczy Kussmuula korygojący kwasicę na drodze eliminacji nadmiaru CO2
| - hipokaliemia
- alkaloza oddechowa
- objawy tężyczkowe
|
zbyt niskie stężenie wodnrowęglanów
w płynie dializacyjnym,
niedodializowanie, nadmierny katabolizm białka,
zbyt niskie dawki leków alkalizujących
|
W tabeli nie wymieniono objawów związanych z zaburzeniami stężeń fosforu. Usunięcie tego jonu w czasie zabiegu hemodializy jest trudne i nie zawsze skuteczne. Wynika to z niskiego klirensu fosforanówˇ większości dostępnych dializatorów. Prawidłowe stężenia fosforu we krwi są efektem przestrzegania zaleceń dietetycznych i zażywaniem przez pacjentów leków ograniczających wchłanianie fosforu z prze-wodu pokarmowego.
Ostatnie dwudziestolecie przyniosło znaczący postęp w zakresie metod i wskaźników oceny skuteczności hemodializy. Zaczęto analizować wyniki leczenia pacjentów i odnosić je do poszczególnych parametrów. Przełomem okazało się wprowadzenie modelowania kinetycznego dializy (inna nazwa - modelowanie kinetyczne mocznika, ang: nrea kinelic morlelling), którego parametry wyliczane z danych dializy doskonale opisywały zarówno skuteczność zabiegu, jak również korelowały z odległym rokowaniem hemodializowanych.
|
|
