Metody monitorowania i wskaźniki adekwatności hemodializy
     
   
 
 
Metody monitorowania i wskaźniki adekwatności hemodializy
 
Jacek A. Pietrzyk

 
Stężenie mocznika przed dializą środkową w tygodniu C1 = C02

Jest to najprostszy i najpowszechniej stosowany parametr, pozwalający na ocenę skuteczności dializoterapii. Należy jednak pamiętać, że jego wartość liczbowa odzwierciedla efekt dwóch równolegle przebiegających procesów: wydalania mocznika na drodze dializy oraz tworzenia mocznika w procesie katabolizmu białka. U klinicznie stabilnych dorosłych pacjentów obserwuje się znamiennie statystyczną korelację pomiędzy wartością C02 a podażą białka w diecie. Wartości C02 mocznika w granicach 21-36 mmol/l wyznaczają dobrą tolerancję toksemii mocznicowej u hemodializowanych. Wartości C02 powyżej 36 mmol/l wskazywać mogą na niedodializowanie lub zbyt wysoką podaż białka w diecie. Przyczyną niskich stężeń mocznika w surowicy chorych przed dializą (w granicach 14-17 mmol/l) może być niedożywienie, zbyt intensywna dializa lub współistniejący skuteczny klirens resztkowy. C02 może być jedynym wskaźnikiem adekwatności dializy, ale w m.k.m. stanowi parametr wyjściowy do innych, już pochodnych obliczeń.

Kierowanie się pojedynczym stężeniem mocznika, stanowiącym jedno z trzech szczytowych stężeń w okresie tygodnia, niesie za sobą ryzyko pominięcia dwóch pozostałych pomiarów, niekoniecznie identycznych z C02. Bez równoczesnej analizy innych parametrów adekwatności nie można stwierdzić, czy nieprawidłowe stężenia mocznika wynikają z nadmiernej dializy i złego żywienia, czy na odwrót. Gotch i Sargent zdefiniowali zależność stężenia mocznika od katabolizmu białka i dawki dializy, przedstawiając ją jako iloraz "żywienia przez dializę", co w uproszczonej postaci można wyrazić w postaci funkcji:



Zależność ta wyliczona matematycznie na podstawie badań NCDS przybrała postać wzoru:



U pacjentów charakteryzujących się niskimi wartościami C02 należy przede wszystkim sprawdzić przepisaną im dawkę dializy pod kątem zbyt długiego czasu lub za wysokich klirensów dializatora (powierzchnia, KoA, przepływy krwi), trzeba sprawdzić aktualny klirens resztkowy oraz dokonać wnikliwej oceny stanu odżywienia. Po wykluczeniu niedożywienia jako głównej przyczyny niskich stężeń mocznika można rozważyć zmianę schematu dializ (z 3 na 2 razy w tygodniu) z modyfikacją wskaźnika dializy Kt/V dla tego schematu leczenia, a następnie sprawdzić TAC i ewentualnie TAD. W razie rozpoznania zagrożenia niedożywieniem wskazana jest przede wszystkim interwencja dietetyczna i skuteczne wydializowanie.




   
 
 
 
 
 
 
 
 
DIALIZOTERAPIA DZIECIĘCA
     
           
         
.