Współczesna dializoterapia posługuje się kilkoma wskaźnikami określającymi skuteczność dializy:
- parametrami wejściowymi lub wyjściowymi modelowania kinetycznego mocznika:
- stężeniem mocznika przed dializą ze środka tygodnia C1=C02
- wskaźnikiem skuteczności wydializowania Ct/C0,
- wskaźnikiem dializy Kt/V,
- znormalizowanym współczynnikiem katabolizmu białka pcr (nPCR)
- Innymi parametrami pozostającymi w związku z m.k.m. a będącymi liczbowym wyrażeniem opisującym:
- uśrednione stężenie mocznika w czasie TAC (time average concentration)
- uśrednione odchylenie stężenia mocznika w czasie TAD (time average deviation ).
- parametrami opisującymi skuteczność dializy niezależnie od m.k.m., do których zalicza się:
- wskaźnik wydializowania mocznika (URR, urea removal rate), w swej matematycznej formule równoważny procentowemu wskaźnikowi wydializowania mocznika (PRU - procent urea removal),
- bezpośrednio obliczoną skuteczność dializy (DDQ, direct dialysis quantification),
- wskaźnik usuwania cząstek (SRI, solute removal index), zwany inaczej wskaźnikiem adekwatności hemodializy (adequacy index).
Rys. 4
Zmiany stężeń mocznika u dializowanego pacjenta.
Oznaczenia:
C
0 - stężenie mocznika przed dializą,
C
1 - stężenie mocznika po dializie,
C
2 - stężenie mocznika przed następną dializą,
TD - czas dializy,
Ø - interwał czasowy pomiędzy dializami.
Nie wszystkie z wymienionych powyżej zdobyły uznanie klinicystów. Powszechnie używany jest wskaźnik dializy Kt/V, współczynnik katabolizmu białka pcr oraz URR. Rzadziej stosuje się obecnie TAC - być może ze względu na kompleksową formułę jego obliczania po rezygnacji z uproszczonych wzorów. DDQ ma w tej chwili wartość historyczną i nie będzie omówiony w niniejszej pracy. Zaproponowany przez Keshaviaha i Stara wskaźnik adekwatności (SRI) nie wyszedł poza fazę koncepcyjną i wymaga weryfikacji kliinicznej oraz porównania z innymi metodami (Kt/V, URR, TAC).
