Wyniki badań zestawiono w
Tabeli 1 Oznaczenia homocysteiny
Porównanie poszczególnych grup oraz zakres otrzymanych wyników przedstawiono na rysunkach 1,2,3. Poza danymi zestawionymi w
Tabeli 1 u dzieci hemodializowanych oznaczano również stężenia homocysteiny przed i po zabiegu hemodializy. W trakcie hemodializy dochodzi do wyraźnego obniżenia się stężenia homocysteiny, średnie stężenie tHcy przed HD=12,5 ą 4,3, po HD=7,3 ą 3,6 umol/l, średnia różnica przed i po HD 4,2 ą 2,1.
Ponadto u wszytkich dzieci, u których występowała diureza przeprowadzono oznaczenia homocysteiny w moczu dobowym - wyniki przedstawiono w Tabeli 2. Najwyższe stężenie homocysteiny w moczu obserwowano u pacjentów ze znacznym białkomoczem, u których osoczowy poziom homocysteiny był najniższy.
U 9 pacjentów dializowanych otrzewnowo określono także stężenie homocysteiny w dobowej zbiórce płynu dializacyjnego. Średnio stężenie tHcy wynosiło 1,17 umol/l (SD=1,53). Zakres wartości wynosił od 0 do 3,6 umol/l. U połowy dzieci (pięciu pacjentów) nie stwierdzono w ogóle obecności homocysteiny w płynie dializacyjnym.
Kwas foliowy i witamina B12
Stężenia kwasu foliowego przedstawiały się zupełnie inaczej w grupie dzieci przeddializacyjnej w porównaniu do grupy CADO i HD. W grupie dzieci przed rozpoczęciem dializoterapii stężenia te są porównywalne do dzieci z grupy kontrolnej i mieszczą się w zakresie normy. Natomiast u dzieci w grupie CADO i HD uzyskane średnie stężenia były bardzo wysokie. Aczkolwiek trudno ustalić czy wartość powyżej przyjętej normy świadczy o jakiejś nieprawidłowości. Statystycznie istotne różnice zanotowano tylko pomiędzy grupą HD vs kontrolną (p< 0,05) oraz grupą HD i przeddializacyjną (p<0,05).
Stężenia witaminy B12 u prawie wszystkich badanych dzieci były w zakresie normy. Jak przedstawia Tabela 1 najwyższe stężenia stwierdzono u dzieci z grupy CADO, statystycznie wyższe niż niż u dzieci z grupy HD (p<0,05).
Parametry układu krzepnięcia
Wśród analizowanych podstawowych parametrów hemostatycznych czas i wskaźnik protrombiny (PT) u większości dzieci mieścił się w granicach normy. Jak wynika z
Tabeli 1 najkrótszy średni czas PT miały dzieci z grupy CADO. Różnice pomiędzy grupami nie były istotnie statystycznie. Na podstawie czasu protrombinowego i odpowiednich tabel wyznaczono współczynnik INR. Czas kaolinowo-kefalinowy (APTT) także u prawie wszystkich dzieci był w granicach normy, nie zanotowano różnic statystycznie istotnych pomiędzy grupami. Stężenie fibrynogenu było najwyższe w grupie pacjentów przeddializacyjnych, następnie w grupie CADO, HD i najniższe w grupie kontrolnej. Stwierdzono statystycznie istotne różnice pomiędzy grupami: przeddializacyjną vs kontrolą (p< 0,02), CADO vs kontrolą (p<0,01) i HD vs kontrolą (p< 0,05). Najwyższe stężenia D-dimerów jak wynika z
Tabeli 1. obserwowano w grupie pacjentów przeddializacyjnych, następnie w grupie CADO, HD i grupie kontrolnej. Zwraca uwagę bardzo duży rozrzut wyników. Statystycznie istotnie róznice wykazano pomiędzy grupami: przeddializacyjną vs kontrolną (p< 0,005) i HD vs kontrolną (p<0,05).
Aktywność białka C wyrażony w procentach u większości badanych dzieci mieściła się w granicach normy. Z Tabeli 1 można zauważyć, że najwyższą aktywność białka C charakteryzowały się dzieci z grupy HD, natomiast w pozostałych grupach aktywność ta była identyczna. Średnie z badanych grup nie różniły się statystycznie od siebie.
Aktywność antytrombiny III (AT III) również wyrażana w procentach wyraźnie różniła się pomiędzy badanymi grupami, najniższą aktywność stwierdzono u dzieci z grupy CADO, następnie z grupy HD. U pozostałych dzieci aktywność AT III była prawidłowa. Wykazano statystycznie istotną różnicę pomiędzy grupami: dzieci CADO vs kontrola (p<0,02), dzieci HD vs kontrola (p<0,05).
Oporność na aktywowane białko C u wszyskich badanych dzieci, zarówno chorych jak i zdrowych mieściła się w graniach normy.
Parametry wydolności nerek i wskaźniki adekwatności dializy
Wyniki uzyskane dla poszczególnych grup przedstawiono w
Tabeli 3. Otrzymane wyniki wskazują, że dawki dializacyjne były w zakresie akceptowalnych norm. Nie uzyskano statystycznie istotnych różnic pomiędzy wartościami współczynnika katabolizmu białka w poszczególnych grupach.
Białko całkowite i albuminy
Jak wynika z
Tabeli 1 u dzieci z niewydolnością nerek stężenia białka całkowitego były znaczne niższe, różnice istotne statystycznie stwierdzono pomiędzy: grupą CADO vs kontrolą (p<0,02), grupą HD vs kontrolą (p<0,05) oraz grupą HD vs grupą przeddializacyjną (p<0,005). Średnie stężenia albumin w badanych grupach chorych dzieci nie różniły się statystycznie między sobą.
Korelacje między badanymi parametrami
W grupie dzieci z niewydolnością nerek uzyskano dodatnią korelację pomiędzy stężeniem całkowitej osoczowej homocysteiny a stężeniem białka całkowitego (r=0.62, p<0,005) oraz stężeniem homocysteiny i albuminy (r=0,58, p<0,005). Wyliczono również słabą dodatnią korelację pomiędzy stężeniem kreatyniny i homocysteiny w grupie wszystkich badanych dzieci (r=0,3, p<0,05). Nie otrzymano istotnych statystycznie korelacji pomiędzy stężeniem homocysteiny a pozostałymi badanymi parametrami.
Powikłania zakrzepowe i krwotoczne
Wśród badanych 23 dzieci u siedmiu z nich doszło do powikłań zakrzepowych w postaci zakrzepu przetoki tętniczo-żylnej do hemodializy. U dwojga dzieci wystąpiła objawowa skaza krwotoczna - krwiaki w przetoce i w miejscu założeniu cewnika do żyły udowej u jednego dziecka oraz bardzo obfite krwotoki z nosa u drugiego dziecka. Porównano stężenia homocysteiny w grupach dzieci z powikłaniami zakrzepowymi oraz w grupie dzieci bez tych powikłań. Nie stwierdzono istotnych statystycznie różnic pomiędzy tymi grupami, u dzieci z obecnością powikłań średnie stężenie homocysteiny wynosiło 14,3 ą 8,1 umol/l, a u pozostałych dzieci 12,6 ą 5.
