Badanie histopatologiczne

Jest to ocena mikroskopowa fragmentów tkanek lub narządów pobranych wcześniej od pacjenta w formie wycinka. To badanie udziela odpowiedzi na pytanie o strukturę komórkową badanego wycinka, zwłaszcza gdy zachodzi podejrzenie istniejącego procesu nowotworowego. Diagnoza histopatologiczna jest bardzo dokładna. Bywa, że histopatolog ocenia prawidłowość komórek wówczas, gdy pacjent przebywa na stole operacyjnym. Od wyników badania zależy wówczas rozległość operacji. Interwencja chirurgiczna w razie stwierdzenia komórek nowotworowych będzie oczywiście bardziej radykalna.

Badanie krwi

Oglądając odebrany wynik zadajemy pytanie: co oznaczają podane wartości składników krwi? Czy wszystko jest w porządku?
Dala leukocytów - białych ciałek krwi - norma ich występowania wynosi 5-10 tys. w 1 mm3. Zwiększenie tej liczby może świadczyć o procesie zapalnym, ropnym, który toczy się w organizmie.
Erytrocyty - krwinki czerwone, które są nośnikami cząsteczek tlenu z płuc do tkanek - powinny występować w ilości 40-45 procent. Niedobory płytek krwi wpływają na skłonność do krwawień, natomiast nadmierny przyrost sprzyja zakrzepom i zatorom naczyniowym. U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek wartość hematokrytu (czyli procentowego stosunku krwinek czerwonych do całkowitej objętości krwi) są niższe, od 15-25 procent. Ponadto ważnymi oznaczeniami przy schorzeniach nerek jest poziom bilirubiny, czyli barwnika żółciowego (norma: 1mg%), który wzrasta w przypadku niedrożności dróg żółciowych.
Poziom mocznika - norma 18-55 mg% - oraz kreatyniny - norma 0,5-1,5 mg% - są istotnymi wskaźnikami funkcji nerek, rosną w przypadku ich niewydolności.
W oznaczeniu fostazy zasadowej norma jest taka: 0-120 j. Poziom fosforu i fostazy zasadowej rosną w przewlekłej niewydolności nerek. Wreszcie jony, stały składowy element krwi - ich wartość służy ocenie równowagi wodno-elektrolitowej organizmu. Normy pięciu oznaczonych jonów: fosforany PO4 (2,3-4,8 mg%), magnez MG (1,9-2,5 mg%), wapń Ca (4,5-5,5 mEq/1), potas K (3,8-5,5 mEq/1), sód Na (135-150 mEq/1). Zaburzenia jonowe często spotykamy w schorzeniach nerek.

Badanie moczu

Jest cenna informacją o stanie nerek, układu moczowego i metabolizmu ustrojowego. Prawidłowy mocz ma barwę bursztynowa, jest jasny i przejrzysty. Zabarwienie czerwone lub krwiste świadczy o utracie krwinek czerwonych przez układ moczowy np. przy ciężkim uszkodzeniu nerek, skazie krwotocznej lub obecności kamienia w drogach moczowych. Barwa brunatna jest związana z obecnością bilirubiny i może wskazywać np. na żółtaczkę. W prawidłowym moczu nie powinny znajdować się krwinki białe, czerwone, cukier, białko czy bakterie. Oznaczenie ciężaru właściwego moczu to także informacja bardzo ważna. Mierzony przy użyciu testu papierkowego waha się między 1,001 a 1,030. Niski ciężar właściwy, powtarzający się w kilku badaniach, wymaga konsultacji u lekarza. Jeśli lekarz podejrzewa infekcję w układzie moczowym , ponieważ w badaniu ogólnym występują bakterie, zaleca wykonanie posiewu moczu i antybiogram. Jest to próba wyhodowania bakterii z moczu na specjalnych pożywkach, a potem oznaczenie, jaki antybiotyk będzie je najlepiej zwalczał. Prawidłowe pH (norma poniżej 7,0) określa równowagę kwasowo-zasadową ustroju. Obecność w moczu krwinek czerwonych (przy dużym powiększeniu, ponad 3 w polu widzenia mikroskopu) może być spowodowana uszkodzeniem kłębuszków nerkowych lub uszkodzeniem nabłonka wyścielającego drogi moczowe, np. w przypadku kamicy nerkowej oraz w innych schorzeniach. Przy takim oznaczeniu mówimy o krwinkomoczu. Natomiast białkomocz oznacza obecność białek w moczu, przeważnie albumin pochodzących z krwi. Jest to objaw wielu chorób nerek i nigdy nie może zostać zlekceważony.

Białkomocz

Obecność w moczu białek pochodzących przeważnie z krwi (głównie albumin). Białkomocz stanowi główny objaw wielu chorób nerek (zespołu nerczycowego, zapaleń kłębuszków nerkowych, zakażeń układu moczowego) oraz towarzyszący niektórym chorobom zakaźnym (grypie, anginie, płonicy), gruźlicy i zatruciom. Najczęściej białkomocz jest wyrazem uszkodzenia ścian naczyń kłębuszka nerkowego. Śladowe ilości białka stwierdzone w moczu ludzi zdrowych noszą nazwę białkomoczu fizjologicznego.

Biopsja nerki

Jest to badanie inwazyjne, które polega na ukłuciu igłą narządu i pobraniu niewielkiej ilości tkanki do badania pod mikroskopem. Badanie to zalecane jest zwłaszcza wówczas, kiedy lekarz chce wykluczyć istnienie zmian nowotworowych, kłębuszkowego zapalenia nerek - ale nie tylko. Biopsję nerki wykonuje się w znieczuleniu miejscowym. Igła wprowadzana jest pod kontrolą aparatu usg. Przed badaniem trzeba koniecznie wykluczyć zaburzenia krzepliwości krwi u pacjenta.

Autorzy: Małgorzata Równicka, Alina Żebrowska
Webmaster: Sławomir Wyskiel - MCBnet