Jest ona dalszym następstwem różnych chorób układu moczowego, które trwale uszkadzają nerki, ograniczają, a potem zupełnie redukują ich funkcjonowanie. Najczęstszą przyczyną bywa przewlekłe kłębuszkowe i odmiedniczkowe zapalenie nerek. Rozwój choroby jest powolny z racji dużej czynnościowej rezerwy nerek. Objawy ujawniają się dość późno i mogą być bardzo zróżnicowane. O niewydolności nerek świadczą jedynie zmiany w osadzie moczu, objawy niedorozwoju fizycznego u dzieci, niedokrwistość lub nadciśnienie.
W przewlekłej niewydolności nerek wyróżnia się cztery okresy, które mają rozmaity przebieg i wymagają odmiennego postępowania oraz leczenia:
