Podstawowe czynności zdrowej nerki

Co powinniśmy wiedzieć o nerkach ?

[ rysunek ]

Nerki to parzysty narząd w kształcie fasoli o masie ok. 100 g każda. Są one głównymi strukturami układu moczowego, w skład którego wchodzą ponadto moczowody, pęcherz moczowy oraz cewka moczowa. Jednym z podstawowych zadań nerek jest usuwanie toksycznych produktów przemiany materii poprzez filtrowanie krwi oraz wydalanie ich z organizmu w postaci moczu.

Gdzie znajdują się nerki ?

[ rysunek ]

Obie nerki położone są głęboko w tylnej części jamy brzusznej, pod przeponą, za wątrobą i żołądkiem, w tak zwanej przestrzeni zaotrzewnowej. Lewa nerka leży nieco wyżej od prawej i jest od niej większa. Okolica lędźwiowa - miejsce położenia obu nerek - jest od tyłu chroniona częściowo przez dolne żebra.

Jak pracują nerki ?

Każda nerka składa się z 1- 3 milionów małych jednostek filtrujących zwanych nefronami. Nefron składa się z kilku struktur, z których najważniejszą jest kłębuszek nerkowy - skupisko dużej liczby włosowatych naczyń krwionośnych o bardzo cienkich ścianach. Kłębuszek jest otoczony torebką Bowmana. Bezpośrednio z torebki odchodzi odprowadzający przesącz (ultrafiltrat) kanalik, który kończy się kanalikiem zbiorczym. Tysiące takich kanalików, jako zakończenia nefronów, uchodzą do miedniczki nerkowej. W nerce kłębuszki są zlokalizowane przede wszystkim w korze nerki, a kanaliki - w rdzeniu. Filtrowany przez kłębuszki przesącz - zawierający produkty przemiany materii, takie jak mocznik, kreatynina, kwas moczowy,sód, potas, fosfor i inne - przechodzi przez kanaliki nerkowe do miedniczki. Kanalik może zatrzymać z filtratu pewne niezbędne dla organizmu substancje, bądź wydalić inne - zbędne. Zagęszczony w kanalikach przesącz, już jako mocz, poprzez moczowody przechodzi do pęcherza moczowego. Stąd przez cewkę moczową jest wydalany na zewnątrz. Przez obie nerki przepływa w ciągu doby około 1500 l krwi, z której wskutek procesu filtracji wytwarza się w kłębuszkach około 150 l pierwotnego moczu. Zwrotne wchłanianie w kanalikach nerkowych zatrzymuje 99% składników moczu pierwotnego. W rezultacie nerki mimo ogromnej pracy filtracyjnej wydalają na dobę tylko około 1, 5 l moczu ostatecznego.

Czy nerki tylko oczyszczają krew i wydalają nadmiar wody z organizmu?

Nie! Zadaniem ludzkich nerek, poza wydalaniem substancji, których ustrój już nie może wykorzystać, jest:

• regulacja gospodarki wodno- elektrolitowej,
• utrzymanie równowagi kwasowo- zasadowej,
• produkcja hormonów wpływających na ciśnienie krwi (renina) i wytwarzanie krwinek czerwonych (erytropoetyna),
• metabolizm ustrojowy witaminy D 3

Autorzy: Jacek A. Pietrzyk, Paweł Dyras, Iwona Mazur
Webmaster: Sławomir Wyskiel - MCBnet